Haven gemeente Amsterdam wacht financiële hartstilstand na uitvoering klimaatakkoord Parijs

door Egbert Born

(reacties aan de auteur kunnen gestuurd worden naar: ebornworks@gmail.com )

De chirurg J.V. Pavlov in het operatietheater. Ilja Repin, 1888.
De chirurg J.V. Pavlov in het operatietheater. Ilja Repin, 1888.

De gemeente Amsterdam heeft de absurd hoge groeiprognose van de havenvisie 2030 gebaseerd op het IPCC rapport van 2001. Met fossiele brandstoffen als kolen en olie als grootste aanjagers van de groei. Op de klimaattop in Parijs is het doel van de maximale globale temperatuurstijging omlaag gebracht van 2 naar 1,5 graden Celsius.Daarvoor moet wel met onmiddellijke ingang de uitstoot van CO2 met tientallen procenten omlaag.

De haven van Amsterdam baseert zijn visie op een verouderde prognose dat het totale kolenverbruik in Nederland in 2040 met tussen de 35% en 195% zal zijn gestegen.

De businesscase van dit bedrijf waar de gemeenteraad van Amsterdam in 2015 mee heeft ingestemd is een ten hemel schreiende waanvoorstelling.  Tijd voor een duurzame herziening op de operatietafel. En kan gelijk de kolencentrale van Nuon die er naast ligt dicht.

Management by speech

Voordat ik verder vertel wil ik u allemaal vragen eventjes terug te denken aan wat u vijftien jaar geleden deed. Waar u woonde, werkte en hoe u dacht dat de wereld er in 2040 uit zou zien.

En waar u nu bent. Wat voor apparaten had u in huis? Kunt u zich voorstellen dat u in 2015 voor u zelf of uw gezin een plan ging maken dat gebaseerd is op uw denkbeelden uit 2001? Ik niet. Aangekomen op pagina 20 van de Visie 2030 van de  Port of Amsterdam schrok ik me daarom kapot toen ik las dat de prognoses zijn gebaseerd op een rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving uit 2008. Dat jaartal bleek een typefout, het rapport komt uit 2006. En is inhoudelijk weer gebaseerd op nog oudere rapporten zoals het IPCC rapport uit 2001wat betreft de hoofdstukken over klimaatverandering.

De happy clappy management slang is wel erg 2014, het jaar dat het geschreven is. Inclusief allemaal hipsterachtige droomscenario’s en prachtige illustraties voor 2040 waarin we allemaal gelukkig zijn, intensief samenwerken, hoogwaardige green economy progress hebben gemaakt in een biobased economy met veelzijdige, wendbare en innovatieve samenwerking van marktmeesters, matchmakers en co-creators. Geen extreme overstromingen in 2015  in Engeland, de VS en Zuid-Amerika, Saoedi Arabië en Jemen (die meer dan normaal getroffen worden door cyclonen). De extreme droogtes in Syrië en Zuid Afrika van 2015 doen er allemaal niet toe in het PBL rapport van 2006. Geen oudejaarsdag van 2015 waar El Niño in combinatie met de klimaatverandering zorgt voor temperaturen in Alaska die dertig graden hoger liggen dan normaal.

De Britse NGO  www.carbontracker.org  van Mark Campanale en Jeremy Tellegen die wereldwijd door financiële instellingen als Goldman Sachs, Deutsche Bank, HSBC en ook corporate government bedrijven als Saudi Aramco worden uitgenodigd om te vertellen over de carbon bubble, en stranded assets bestonden nog niet.

En de divestmentbeweging www.350.org  van Paul McKibben en Naomi Klein, in Nederland geleid door Liset Meddens, hadden geen idee dat ze zo groot zouden worden op COP21 en de staat van beleg aan de kant zouden zetten voor de D12 demonstratie van de Arc de Triomph naar de Eiffeltoren. Het was ver voor de tijd dat de Rockefeller foundation (de founding fathers van de Amerikaanse olieindustrie) besloten al hun miljarden terug te trekken uit de fossiele industrie. Moeten gemeenteraadsleden capabel worden geacht daar doorheen te zien? Ja natuurlijk, dat is hun werk.

Eigenaar kolenoverslag Herengracht 480

De gemeenteraad en de wethouder duurzaamheid hebben in 2015 nagelaten wat de Russische schilder Ilja Repin in 1888 bij de research voor zijn schilderij ‘De chirurg J.V. Pavlov in het operatietheater’ wel deed. Goed kijken op de locatie zelf.

Bloedkolen
Bloedkolen

De OBA bulkterminal aan de Westhavenweg in Amsterdam wordt slechts door een oversteek met de pont gescheiden van de 72 duizend inwoners van Zaandam. Niet meer dan 100 meter met kolenstof, risico voor ziektes aan de luchtwegen etc. Er is een open opslag van 700 duizend vierkante meter kolen. Een stuk groter dan uw huis.  Dat waait alle kanten op.

Veel van deze kolen zijn afkomstig uit Colombia en staan bekend als bloedkolen. Omdat er voor de winning mensen worden vermoord in Zuid Amerika en de rechten van de arbeiders worden geschonden. De handelsbezoeken van minister Ploumen hebben daar geen verandering in gebracht. Onze vrijheid en sociale rechtvaardigheid wordt betaald met de levens van de Colombianen en hun gezinnen.

Er loopt rechtstreeks vanaf de kolenoverslag een transportband naar de elektriciteitscentrale van Nuon aan de overkant van de weg. In de kolengestookte centrales van Nederland zijn vorig jaar een recordhoeveelheid kolen verstookt, miljarden kilo’s. Van alle fossiele brandstoffen leveren kolen de grootste bijdrage aan klimaatverandering. De gemeente Amsterdam berekent zijn groeiscenario’s 2030 voor de haven op tientallen tot 195 procent extra gebruik. Allemaal gebaseerd op cijfers van een PBL rapport uit 2006. Heel lang geleden.

Van wie is dit bedrijf? Dat is even zoeken. OBA Amsterdam was eigendom van een beursgenoteerd bedrijf, HES beheer. Dat is in 2014 van de beurs gehaald nadat het was gekocht door Hestya Energy. Er was gedoe bij de overname, een rechtszaak omdat een aandeelhouder de overnameprijs aan de lage kant achtte. Het hoofdkantoor is gevestigd op Herengracht 480, zelfde adres als advocatenkantoor Hammerstein. En nog een aantal obscure bedrijfsnamen. Zodra je van de beurs gaat moet je nog wel aan regels voldoen, maar publieke verantwoordelijkheid is dan niet meer verplicht. Dat kan allemaal in het belastingparadijs Nederland. Minister-president Mark Rutte lachte er deze week nog hartelijk over toen hij er in het Europees parlement op werd aangesproken. Ik dacht dat het spoor daar dood liep.

Carlyle

Nee dus. Om u even bij de les te houden over de dramatische versnelling in vermindering van gebruik van fossiele brandstoffen die nodig is, geef ik u de gelegenheid te kijken wat David Hone, Climate Change Advisor van Shell er over zei in zijn blog van 9 december 2015 : COP21: A pathway for 1.5 degrees Celsius. Hij zegt : Even if emissions were to continue to plateau as we have seen over 2014-2015, the 1.5°C threshold would be reached as early as 2028. Anders gezegd: Zelfs als we met de emissies door zouden gaan op het zelfde niveau als in de afgelopen twee jaar dan is al in 2028 1,5 graad temperatuurstijging onvermijdelijk. We hebben nog maar dertien jaar. De visie van de gemeente Amsterdam houdt rekening met een stijging in het kolenverbruik van 195 procent in 2040.

Ok, mijn zoektocht ging verder naar de eigenaar van OBA bulk Amsterdam. Nu zien we pas met wat voor spelers als minister Henk Kamp van EZ en de gemeente Amsterdam zaken moeten doen als ze Amsterdam fossielvrij willen maken. Het organogram laat zien dat HES international onderdeel is van de joint venture van twee van de grootste equity fondsen van de wereld, het Amerikaanse Carlyle en Riverstone Holdings. Een zoektocht op internet levert een verontrustende hoeveelheid materiaal op van miljardenprojecten met corruptie, smeergeld en belangenverstrengeling inclusief de excessieve winsten die werden gemaakt tijdens de Irak oorlog op defensieprojecten.

De VPRO zond een beruchte documentaire ‘The Iron Triangle ‘ uit over dit fonds. Die kan je terugkijken op You Tube. Ze beheren een scala aan overslagterminals in Nederland, Polen en Frankrijk, zoals ook het Europees Massagoed Overslagbedrijf met een open opslag van maar liefst 1, 7 miljoen vierkante meter.

Honderden miljoenen subsidies CCS

Dat is op de Rotterdamse Maasvlakte en die leveren, jawel, ook de kolen voor de naastgelegen kolencentrale. Die kolencentrale is het paradepaardje van Europa voor de Carbon Captured Storage. Over de hele wereld is de politieke steun voor CCS nagenoeg verdwenen. Minister Kamp schreef in een brief aan de Tweede Kamer op 15 december 2015 dat hij hoopt dat het Rotterdam Opslag en Afvang Demonstratie Project (ROAD), na enorme vertraging in 2016, eindelijk goedgekeurd gaat worden. Het enige overgebleven CCS-project in Europa wil dit Nederlandse kabinet doorzetten. Het had in 2010 operationeel moeten zijn, maar door de lage CO2 prijs was het niet meer rendabel. Niet rendabel met een subsidie van de Europese Unie van 180 miljoen en nog eens, hupsakee, ook 150 miljoen van de Nederlandse overheid. Ook niet rendabel.

De brief van Henk Kamp aan de Tweede Kamer vermeld dat er ‘intensief is gezocht naar een oplossing voor het financieel tekort’.  Deze honderden miljoenen sluiten aan bij de vele miljarden subsidie die Kamp bijeen wil brengen om de kolengestookte elektriciteitscentrales rendabel te krijgen. De overheid heeft dus intensief gezocht om het gebruik van de fossiele brandstof kolen in stand te houden. Tegelijk is de landsadvocaat na de het Urgendavonnis naarstig op zoek geweest naar mogelijkheden onder de uitspraak uit te komen. De rechter gaf minister Kamp opdracht meer te doen voor een duurzaam Nederland.

Alpinvest en ABP fossielvrij

De component van Carbon Captured Storage speelt ook een enorme rol in de scenario’s van de Amsterdamse visie op het havenbedrijf voor 2030. Een scenario uit het onderliggende PBL rapport van 2006 gaat er zelfs van uit dat we het met zijn allen opgeven iets aan klimaat verandering te doen.

Mijn hele lichaam trilt van ongeloof als ik deze woorden intik, nadat ik gelezen heb dat de gemeenteraad van Amsterdam bij het goedkeuren van de visie in 2015 zich tegelijk ten doel heeft gesteld de duurzaamste haven ter wereld zijn. Dat kan niet allebei hoor. De nieuwe wethouder duurzaamheid Amsterdam is naar Parijs geweest, maar….

Mijn hele zoektocht om eens te kijken hoe het kan dat Nederland onderaan bungelt in de Europese lijstjes van duurzame energie, en waarom Amsterdam energie opwekt met kolengestookte elektriciteitscentrales, brengt me naar de rand van een ravijn van misplaatst optimisme van hipstergemeenteraadsleden van Amsterdam die geen idee hebben welke beruchte private equity fondsen zij als tegenspeler moeten overwinnen om de gigantische gevolgen van gevaarlijke klimaatverandering te temporiseren.

In Amsterdam is ook gehuisvest het bedrijf Alpinvest partners, één van de grootste private equity fondsen ter wereld met een investeringsportefeuille van 49 miljard. De twee grootste klanten zijn het Nederlandse pensioenfonds ABP en het Pensioenfonds Zorg en Welzijn, voorheen PMGG. Zij waren voorheen eigenaar en hebben het fonds in 2011 verkocht aan Carlyle. Velen van u zullen gehoord hebben hoe ABP in 2015 in beweging is gekomen haar beleggingsportefeuille onder de loep te nemen op duurzaamheid door de acties van fossielvrij Nederland.

Fossielvrije, kolenvrije toekomst

De campagnes van Greenpeace en andere milieuorganisaties om Nederland vrij te krijgen van kolencentrales zijn na de geweldige resultaten op de klimaattop in Parijs COP21 volop bezig. De olieindustrie krijgt klap na klap te verwerken nadat in 2015 al talloze kolenmijnen in de VS en China failliet zijn gegaan. ABP was erbij, afgelopen week in pakhuis de Zwijger (2015) bij het inspirerende verhaal van Mark Campanale van carbontracker.org .

Gaat ABP, samen met partner PFZW in gesprek met Amsterdam om de haven van Amsterdam fossielvrij te maken? Of gaat de haven van Amsterdam failliet omdat de raad achter de feiten aan blijft lopen? Amsterdam is 100 % aandeelhouder. We gaan het zien.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>