‘Nogal Wiebes’: mosterd na de maaltijd



Sorry, this entry is only available in Dutch. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Terwijl in Groningen het verzet tegen de gaswinning door Code Rood volle gang is kwam minister Erik Wiebes vanavond uitgebreid aan het woord bij VPRO’s Zomergasten. Tijdens de uitzending pleitte hij vooral voor economische groei, innovatie én radicale keuzes. Maar dan wel ná de maaltijd graag.

Vanuit een PR-oogpunt is ’s lands grootste partij allang niet meer de partij van dure BMW’s en sigarenrokende directeuren. De VVD presenteert zich anno 2018 als een frisse, progressieve partij die energietransitie, innovatie en nieuwe economie omarmt. Ook onze VVD-minister Wiebes lijkt optimistisch over de toekomst en vindt het ‘liberaal’ om ‘je eigen rommel op te ruimen’ en ‘voorspoed te stimuleren’.

images

Echter, terloops laat hij tijdens Zomergasten vallen dat we in Nederland soms te langzaam reageren op problemen maar uiteindelijk toch altijd de juiste keuze maken. En precies hier wringt de schoen; het uitfaseren van Gronings gas is nog helemaal geen juiste keuze. Het is misschien een voorzichtige stap in de goede richting, en ook nog eens eentje die veel te laat komt, met alle gevolgen van dien. 

Dit jaar wordt er nog 19,4 miljard kuub gewonnen, maakte Wiebes op 24 augustus bekend. Dat is nog steeds een gevaarlijk niveau voor de inwoners van Groningen. En ook voor het klimaat is het geen oplossing, want het Gronings gas wordt vervangen. Niet door duurzame warmte, wat de logische stap zou zijn in de klimaatcrisis, maar door gas uit kleine gasvelden en Rusland.


NAM Knew
Net zoals Shell en Exxon al in de jaren 80 wisten wat voor effect hun businessmodel had op klimaatverandering, wist ook de NAM (Shell en Exxon) al heel lang dat gaswinning aardbevingen veroorzaakte. Dat liet minister Wiebes zelf zien in een fragment in Zomergasten. Al in de jaren ’60 kwam ter sprake dat er een relatie zou zijn tussen de gaswinning en de destijds waargenomen aardbevingen in Drenthe. We leren door dit fragment dat NAM destijds heeft ontkend dat er een relatie is tussen gaswinning en de aardbevingen. De NAM wilde niet meewerken met nader onderzoek. De NAM heeft sinds dien alles gedaan om geen verantwoordelijkheid te nemen (zowel moreel als financieel) en een oplossing van het probleem zoveel mogelijk tegen te werken.

nam_gaswinning300

Fossiele multinationals
Nederland is dus gewoon doorgegaan met het leegpompen van Groningen. En dat ook nog eens zónder serieus te investeren in woningisolatie en alternatieven voor gas. Men schuift het probleem voor zich uit waardoor we nu zitten met een dubbel probleem; een verwoeste provincie en een warmtetransitie die in een enorm tempo, met terugwerkende kracht moet worden uitgerold.

 Wat dat betreft is de casus Groningen een voorbeeld in het klein voor het wereldwijde klimaatprobleem; overal wordt steevast te laat, en te langzaam gehandeld. Tenminste, zolang de nodige oplossingen indruisen tegen de belangen van mensen die geld verdienen met fossiele brandstoffen. De belangen van de grote fossiele multinationals wegen nog altijd zwaarder dan die van het milieu, de veiligheid, en een leefbare planeet. Het is deze kortzichtige en geldbeluste houding die nog wel eens catastrofale gevolgen kan hebben voor de gehele mensheid.

We kunnen het ons niet veroorloven om steeds te wachten tot mensen zoals Erik Wiebes na jarenlang wanbeleid radicaal het roer een klein stukje om durven om te gooien. Er moeten op korte termijn nog vele radicalere keuzes worden gemaakt. Mensen, zoals nu op de actie van Code Rood houden de druk op multinationals en de politiek en voorkomen dat ze blijven uitstellen.

We kunnen dus niet naïef blijven geloven dat alleen de vrije markt ons op korte termijn van duurzame oplossingen gaat voorzien. Effectief klimaat- en energiebeleid is een kwestie van prioriteiten stellen en op tijd de juiste beslissingen maken, ook als die beslissingen indruisen tegen de portemonnee van de bedrijven die het probleem veroorzaken. 

Helaas wordt er tijdens de aflevering van zomergasten niet echt ingegaan op hoe we in de 21ste eeuw moeten aankijken tegen het begrip ‘vooruitgang’.  En hoe systemische, en ja, radicale veranderingen kunnen leiden tot echte duurzame vooruitgang en nieuwe vormen van circulaire waarde creatie die niet destructief zijn voor mens en planeet. Een gemiste kans, omdat de woorden ‘vooruitgang’ en ‘innovatie’ juist zo vaak zijn gevallen tijdens de uitzending. 

Het bewijst maar weer dat de gewone duurzaamheidsminnende burgers en organisaties, – en met name zij die kiezen voor verzet en directe actie –  al jaren voorlopen op de neo-liberale elite, die echte verandering net zolang tegenwerkt tot het niet anders kan. Ook die elite zal uiteindelijk mee moeten in de vaart der volkeren en de grenzen aan de groei moeten erkennen.

Voorlopig geen duurzame warmte voor Amsterdam

Sorry, this entry is only available in Dutch. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

13 juli 2018 –

De geplande nieuwbouw in de Sluisbuurt in Amsterdam Oost krijgt mogelijk een veel minder duurzame warmtevoorziening dan op basis van de huidige technieken mogelijk is. Dat terwijl het nieuwe college heeft gezegd groene koploper van Europa te willen worden. Wethouder duurzaamheid Marieke van Doorninck wil woensdag 18 juli aan de Raad voorstellen om akkoord te gaan met hoge temperatuur-warmte van Nuon in de Sluisbuurt. Dit terwijl de Gemeenteraad in een motie in november 2017 heeft gezegd dat Amsterdamse nieuwbouwwijken nooit meer op hoge temperatuur verwarming wordenaangesloten. Omdat nieuwbouwwijken geen hoge temperatuur nodig hebben. Omdat je nieuwe huizen namelijk goed kan isoleren.

De gemeente doet in haar voorstel voor de Sluisbuurt flink haar best Nuon voor te trekken. In haar warmteplan staat zelfs dat de restwarmte van de gascentrale in Diemen een lagere CO2-emissie zou hebben dan zogenoemde ‘all-electric’ woningen aangesloten op een warmtepomp waarmee alles in het huis wordt gedaan: de (tap)warmtevoorziening, het koken, de verlichting en de apparaten zoals computer, telefoon en TV. De gemeente maakt hierbij gebruik van een vreemde rekentruc. De inzet van eigen zonnepanelen mag namelijk niet mee worden meegerekend in het CO2-plaatje van zo’n huis, wat voor een all-electric-huis dus zeer nadelig uitpakt. Onbegrijpelijk, en met deze manier van denken wordt Amsterdam natuurlijk nooit groene koploper.

Terwijl minister Wiebes het land motiveert duurzamer te gaan leven en van het gas af te gaan, dreigt de hoofdstad een spiksplinternieuwe wijk juist aan de aardgascentrale van NUON vast te ketenen met een verouderde hoge temperatuur techniek die beter geschikt is voor slecht geïsoleerde woningen. Terwijl duurzaam Nederland en Amsterdam klaar staan om wijken van de toekomst te gaan bouwen lijkt dit college juist langer afhankelijk te willen blijven van fossiele brandstoffen en restwarmte uit de industrie.

In de woorden van het coalitieakkoord was de hoofdstad in de 21e eeuw beland, maar in daden dreigt Amsterdam terug te vallen naar de vorige eeuw. De Raad kan niets anders doen dan het warmteplan voor de Sluisbuurt woensdag wegstemmen.

– Professor Derk Loorbach Transitie-onderzoeksinstituut Drift,
Erasmus Universiteit

– Mischa Meerburg, Amsterdam Fossielvrij

Geen weg meer terug voor de corporaties

Sorry, this entry is only available in Dutch. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Wethouder Choho neemt stevige maatregelen voor zonnepanelen op huurdaken. Dit is mede naar aanleiding van het raadsadres afkomstig van Amsterdam Fossielvrij  en bewonersplatform ‘Zon Op Je Pan’.  Bob van Lanen en Mischa Meerburg nemen je mee in de wondere wereld van zonnepanelen en woningbouwcorporaties.

Is stadswarmte wel zo duurzaam?

Sorry, this entry is only available in Dutch. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

 Het Parool

Vergroening vereist moed

Is stadswarmte wel echt zo duurzaam? Als we van fossiele brandstof af willen, is het discutabel of Amsterdam op het juiste paard wed, stelt Amsterdam Fossielvrij.

Amsterdam wil net als de rest van Nederland van het aardgas af. In de zoektocht naar een duurzaam alternatief lijken de bestuurders van onze stad enthousiast over het plan voor een warmtenet voor de hele regio. Als het aan de Metropoolregio Amsterdam (MRA) ligt, verwarmt dat net een half miljoen woningen, waarvan 230.000 in Amsterdam. Dit warmtenet wordt sterk afhankelijk van restwarmte uit de afvalverbranding, de Nuongascentrale en de hoogovens van Tata Steel in IJmuiden. Dat deze bronnen verre van CO2-neutraal zijn, spreekt voor zich.

Tata Steel
Tata Steel
 Een veelgehoord argument van de voorstanders van stadsverwarming is dat we straks veel kunnen verwachten van geothermie: warm water uit de diepe ondergrond. Maar deze techniek bevindt zich nog in de onderzoeksfase. Dat geldt ook voor het plan om de gascentrale van Nuon op waterstof te laten draaien. Ook de MRA voorspelt dat de ontwikkeling van schone alternatieven kan tegenvallen.

Afvalverbranding

Als dat gebeurt is Amsterdam in 2040 nog steeds afhankelijk van warmte uit onder andere de kolengestookte staalindustrie. Gevaarlijk, aangezien het niet duidelijk is hoe lang Tata Steel nog hier zal blijven. De overstap van kolen op waterstof is erg duur, zeker zolang de CO2-prijs laag blijft. Volgens onderzoeksbureau Quintel zullen duurzame industrieën warmte-overschotten eerder zelf nodig hebben voor bijvoorbeeld elektrische stoomrecompressie. Hoeveel warmte er dan overblijft, is onzeker.

Ook leunen de plannen van de MRA sterk op afvalverbranding. Om voldoende warmte op te kunnen wekken moet er constant voldoende aanvoer van afval zijn. Dat kan tot gevolg hebben dat afval geïmporteerd moet worden. De prikkel om afval te vermijden zal dan in elk geval niet toenemen. Een dergelijke afvalverslaving lijkt moeilijk te verenigen met de ambitie van Amsterdam een ‘circulaire stad’ te worden.

Laagste energielabel

Daar komt bij: energie die we niet gebruiken hoeven we ook niet op te wekken. Overal in Nederland – maar vooral in Amsterdam – lopen corporaties nog achter op de doelstellingen om energie te besparen. Zestien procent van de Amsterdamse corporatiewoningen heeft nog het laagste energielabel (G). Dat zijn tochtige woningen met vaak enkel glas, kieren, oude kozijnen en gebrekkig geïsoleerde gevels, daken en vloeren.

Waarom verkeren onze sociale huurwoningen nog steeds in zo’n erbarmelijke staat, en waar ligt het noodplan deze achterstand in te halen? De politiek laat het al jaren afweten. Gaan we straks echt een ondergrondse buis tussen een IJmuidense staalfabriek en Amsterdam aanleggen om heet water in lekke huurwoningen te pompen zonder eerst goed te isoleren?

Op het eerste gezicht lijkt de aansluiting op stadsverwarming voor de woningcorporaties voordelig. Hun woningen krijgen een hoger energielabel tegen lagere kosten dan de investeringen die doorgaans nodig zijn om een woning te isoleren. Omdat het energielabel meetelt in de huurpunten mogen ze de huur verhogen. Voor de huurders betekent stadsverwarming: wél een huurverhoging, maar geen lagere energierekening. En ook geen extra comfort.

De plannen van de regio Amsterdam leunen sterk op afvalverbranding
Als we zo snel mogelijk van fossiele brandstoffen af willen, is het discutabel of Amsterdam met dit plan wel op het juiste paard wedt. Als we willen voldoen aan de doelstellingen van het klimaatverdrag van Parijs zullen keiharde afspraken moeten worden gemaakt dat de warmtebronnen in 2030 uitstootvrij zijn, en dat we de warmtevraag drastisch gaan verminderen.

Inspanningsverplichting

Van warmteleveranciers die zich op het warmtenet willen aansluiten, maar ook van de woningbouwcorporaties, zal een inspanningsverplichting of zelfs een resultaatsverplichting moeten worden gevraagd. Anders zit Amsterdam voor lange tijd vast aan stadswarmte uit de fossiele industrie.

Ambities formuleren kunnen we wel in Amsterdam. Concrete plannen ontbreken tot nu toe. Terwijl échte verandering wel mogelijk blijkt. Alleen vereist dat moedige beslissingen. Zoals de Amsterdamse haven die onlangs heeft genomen, met het besluit geen kolen meer te willen doorvoeren in 2030. Eenmaal geïnvesteerd in een fossiele infrastructuur kom je er niet zo snel meer van af. We moeten voorkomen dat stadswarmte een excuus wordt om de oude business van de grote vervuilers in een nieuw ‘groen’ jasje te steken, want dat is niet de weg naar een fossielvrije stad.

Kolenvrije Amsterdamse Haven is internationaal marktsignaal

Sorry, this entry is only available in Dutch. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Na gezamenlijke druk van burgers en organisaties heeft de Amsterdamse haven een historisch besluit genomen: in 2030 is alle steenkool onze haven uit. Een fossielvrij Amsterdam is daarmee nog dichterbij gekomen. Burgerbeweging Amsterdam Fossielvrij feliciteert Gemeente en Havenbedrijf met deze moedige beslissing, waarvan directeur Koen Overtoom zelf zegt: ‘Het is best een enge stap’. Overtoom toont de moed en het leiderschap dat nodig is voor een succesvolle klimaattransitie.

Amsterdam Fossielvrij vindt het een belangrijk marktsignaal. “Amsterdam laat hiermee zien dat steenkolen een slechte investering vormen,” zegt initiatiefnemer Sven Jense. “Vind nog maar eens financiering voor een kolencentrale. Dat wordt steeds lastiger, ook in andere landen in Europa. Het argument dat kolen ‘gewoon naar andere landen zullen verhuizen’ gaat dus steeds minder op. De carbon bubble lijkt hier op een beheerste manier spanning te verliezen. Steenkoolrisico’s worden beheerst afgebouwd.”

Met de keuze voor afbouw van kolen zet Amsterdam door op weg naar een fossielvrije stad. Eerder al werd het ABP door burgemeester Eberhard van der Laan opgeroepen te stoppen met beleggen in kolen, olie en gas, werden directe investeringen onderzocht, en is besloten dat een eerlijke bank gezocht moet worden die natuurlijk fossielvrij is. De keuze met kolen te stoppen is ook een politiek signaal. Het gemeentebestuur zegt geen steenkool meer te willen. Rotterdam kan nu cynisch inzetten op meer omzet, of het leiderschap van Amsterdam volgen en zo het signaal aan de internationale markten nog versterken.

Continue reading Kolenvrije Amsterdamse Haven is internationaal marktsignaal

Hoe verwarm je straks de stad?

Sorry, this entry is only available in Dutch. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Amsterdam doet het aardgas de stad uit en wil zijn huizen gaan verwarmen met de restwarmte van elektriciteitscentrales. Niet iedereen vindt dat een goed idee.

Het is een klein gebouwtje zonder ramen, daar aan de Daalwijkdreef in Amsterdam-Zuidoost. Raymond van Bulderen, business manager Warmte bij Nuon, ontsluit de deur en we staan oog in oog met een bescheiden installatie van zwaar geïsoleerde buizen en metertjes. Dit is de regelkamer voor de nieuwe wijk Emerald die daar in aanbouw is. Vanuit deze regelkamer worden driehonderd woningen van warmte voorzien.

Continue reading Hoe verwarm je straks de stad?

Amsterdam roept ABP op te stoppen met investeren in kolen, olie en gas

Sorry, this entry is only available in Dutch. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Burgemeester Van der Laan kritisch over fossiele beleggingen pensioenfonds

Download hier de brief van Van der Laan aan ABP

PERSBERICHT Amsterdam Fossielvrij

Amsterdam roept ABP op te stoppen met investeren in kolen, olie en gas

Burgemeester Van der Laan ziet ernstig gevaar voor pensioenen door klimaatrisico’s

Amsterdam, 13 juli 2016 — Amsterdam zet pensioenfonds ABP onder druk om hun investeringen in de fossiele industrie te beëindigen, om onomkeerbare klimaatverandering te voorkomen. In een brief aan het ABP bestuur schrijft burgemeester Eberhard van der Laan: “Indien het ABP niet binnen een redelijke termijn de beleggingen in fossiele industrie beëindigt, brengt dat de pensioenen van de deelnemers ernstig in gevaar.” Hij maakt duidelijk dat hij deze oproep doet als reactie op een brief van het burgerinitiatief Amsterdam Fossielvrij.

Sven Jense, initiatiefnemer Amsterdam Fossielvrij, is positief over deze stappen. “Het verbreken van de financiële banden met de fossiele industrie maakt onze stad en onze pensioenen toekomstbestendig. Maar we moeten ook een ambitieuze termijn stellen, ook voor de transitie van onze fossiele haven. Wij willen niet dat onze stad aan klimaatverandering verdient.”

Continue reading Amsterdam roept ABP op te stoppen met investeren in kolen, olie en gas

College Amsterdam wil Fossielvrij

Sorry, this entry is only available in Dutch. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

De Amsterdamse coalitie van VVD, D66 en SP streeft naar een fossielvrije hoofdstad. Dit schrijft het College van B&W in een reactie op de oproep van een grote groep Amsterdammers onder wie Dolf Jansen, Ewald Engelen en Sven Jense. De inwoners vinden het onverantwoord nog te profiteren van een eindige industrie die de toekomst willens en wetens in gevaar brengt. Vooral voor de Amsterdamse haven zijn de consequenties groot.

Continue reading College Amsterdam wil Fossielvrij

CO2 krijgt toch rol in aanbesteding

Sorry, this entry is only available in Dutch. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

De CO2-uitstoot gaat toch een rol spelen bij in Amsterdamse vuilnis- en veegwagens.

Dat schrijven de wethouders Pieter Litjens (Inkoop) en Abdeluheb Choho (Duurzaamheid) aan de gemeenteraad. Ook wordt de lopende aanbesteding voor diesels in 366 voertuigen opnieuw verlengd.

Dat is de uitweg die Litjens en Choho hebben gevonden, nadat GroenLinks en D66 hadden geschermd met de mogelijkheid het stadsbestuur terug te fluiten. Het zinde die partijen niets dat de aanbesteding dreigde uit te draaien op een overwinning voor een dieselsoort die wordt gemaakt met aardgas, een fossiele brandstof.

Streepje voor
Net als de RAI Vereniging, de branchevereniging van autofabrikanten, vonden Marijn Bosman (D66) en Jasper Groen (GroenLinks) dat brandstoffen die zorgen voor minder uitstoot van het broeikasgas CO2 een streepje voor moeten krijgen. Alleen in dat geval maken leveranciers van biobrandstoffen een kans om de aanbesteding winnend af te sluiten.

Continue reading CO2 krijgt toch rol in aanbesteding

Sea Blind – Uitnodiging Earth Day vrijdag 22 april Amsterdam

Sorry, this entry is only available in Dutch. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Wist je dat 17 zeeschepen evenveel zwavel uitstoten als alle auto’s ter wereld?

De film Sea Blind vertelt een nog weinig bekend maar fascinerend verhaal en is een remedie tegen onze “Zee Blindheid”. Na Sea Blind volgt een gesprek met game changers. Filmmaakster Bernice Notenboom heeft Amsterdam Fossielvrij daar ook bij uitgenodigd.

Vrijdag 22 april (Earth Day), 18.00 uur, Undercurrent. Ben je erbij? Het ticket is inclusief hapjes en drankjes. Hier reserveren (klik op ‘tickets ophalen’).

Sea Blind gaat over de uitstoot van scheepvaartverkeer. Een fossielvrije haven is een belangrijke inzet voor een fossielvrije stad. De gemeente Amsterdam is 100% aandeelhouder van de haven. We kunnen je inbreng bij het nagesprek dan ook goed gebruiken. Het wordt een interactief debat met Havenbedrijf Amsterdam, Amsterdam Fossielvrij, oplossingsgerichte ondernemers GoodFuels en Openlabel, en het publiek.

Onze eigen Egbert Born heeft Bernice geïnterviewd. Dat interview vind je hier.

Hier vind je ons facebook event.

Over Sea Blind – The Price of Shipping our Stuff

Negentig procent van alles wat we kopen, komt naar ons per schip. Containerschepen voeden ons, geven ons kleren, meubels, het genot van het nieuwste gadget. Het grootste schip ter wereld vervoert 19,2000 containers en dat zijn honderdzeventien miljoen paar schoenen! Hoe groter de containerschepen worden, hoe minder we de omvang ervan lijken te kunnen omvatten. We zijn ‘zeeblind’ geworden. De scheepvaart is de meest vervuilende industrie maar ook de duurzaamste. Met geen enkele vorm van transport kun je in een keer 117 miljoen paar schoenen vervoeren. Maar scheepvaart kan en moet schoner.

www.seablind.org.